Czy wojna jest dla dzieci?

Biblioteka w Żorach zrealizowała nawiązujący do 80. rocznicy wybuchu II wojny światowej projekt „Zaklęcie na W”, dofinansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.

Projekt był realizowany od września do grudnia 2019 r. i miał na celu zapoznanie dzieci z tematem wojny poprzez literaturę, jednak w poszczególne wydarzenia zaangażowani zostali też dorośli. Początkowo planowano zorganizowanie 25 wydarzeń, w których udział miało wziąć około 800 uczestników. Oferta biblioteki spotkała się jednak z tak dużym zainteresowaniem, że przygotowano łącznie aż 50 wydarzeń, w których wzięło udział 1 392 uczestników. Projekt obejmował m.in. cykl zajęć z książką adresowanych do uczniów szkół podstawowych i spotkania ze „świadkami historii”, pisarzami i historykami: Małgorzatą Strękowską-Zarembą, Anną Czerwińską-Rydel, Katarzyną Ryrych, Beatą Ostrowicką, Barbarą Gawryluk, Renatą Piątkowską i Tomaszem Góreckim z Muzeum Miejskiego w Żorach. Historyczna gra miejska „Kryptonim Żory” adresowana do całych rodzin pomogła utrwalić wiadomości oraz poznać ciekawe, a często nieznane fakty z dziejów miasta, natomiast konkurs literacki „Wojenne dzieje Żor” był okazją do zagłębienia się w historię Żor i losy jego mieszkańców.

Poniżej można przeczytać tekst zwycięskiej pracy Kornelii Goraus, która sięgnęła do rodzinnych wspomnień i w krótkim opowiadaniu opisała przeszłość swojej prababci Małgorzaty Nowak.

Praca do pobrania w formacie PDF

 „Pestka” Kornelia Goraus

I

Dawno temu, za górami, za lasami…

Zacznijmy jeszcze raz, od początku. Ta historia ma niewiele wspólnego z baśnią. Jest to opowieść o kobiecie, która wiele przeżyła. Miała sześcioro dzieci; niestety jedno umarło przy porodzie, a drugie na gruźlicę.

Pewnego razu, podczas II wojny światowej, najmłodsze z dzieci, Krysia, znalazła brzoskwinię. Było to pożywienie dla całej rodziny. Krysia - jako najmłodsza - ugryzła ostatnia. I wtedy stała się tragedia! Pestka utkwiła jej w gardle. Może brzmi to nieprawdopodobnie, ale w tamtych czasach było to tragiczne zdarzenie.

Matka wyruszyła w daleką podróż do lekarza, pozostawiając czwórkę dzieci bez opieki w domu. Była to wyczerpująca wyprawa – pieszo z wózkiem z małą Krysią, która się dusiła, ponieważ pestka mocno tkwiła w gardle. Minęły dzień i noc. Dramatyczna podróż pełna niepokoju o dzieci pozostawione w domu, pełna lęku o życie Krysi, o jedzenie, o przetrwanie. Kiedy wreszcie dotarły, doktor, który uratował małą Krysię, dał im coś na drogę powrotną. „Masz tu jabłko i zjedz je. Przed wami długa i ciężka droga”- powiedział. Głodna matka musiała wybrać czy dać owoc swojemu dziecku, czy raczej go zjeść, wiedząc, że w domu jest jeszcze czwórka dzieci, które czekają na swoją mamę. Jak miała postąpić? Kobieta pośpiesznie po kryjomu zjadła jabłko! Była zrozpaczona tym, że musi ciągle wybierać. Kolejnego dnia na wpół martwe dziecko nawet już nie płakało, ale gdy były już blisko domu, nagle zza rogu wyłonił się jakiś żołnierz i dał kobiecie mandarynkę… Mogły przetrwać!

Wszystko dobrze się skończyło. Oby nikt z was nie znalazł się w takiej sytuacji, ponieważ matka nigdy nie powinna wybierać pomiędzy sobą, a resztą swoich dzieci…

II

W czasie II wojny światowej mąż owej kobiety ciężko pracował. Czyścił Niemcom buty, natomiast jego rodzina kryła się w bunkrach. Nie było w nich miejsca dla wszystkich, dlatego Krysia musiała pracować z ojcem i czyścić buty Niemcom. Ojciec obciął dziewczynce włosy i z wielką miłością powiedział: „Ty jesteś na zawsze mój ukochany Krysik”. Niemcy poniewierali ojca i „chłopca”.

W tym czasie rodzina Krysi tkwiła od miesięcy w bunkrze, gdzie ukrywali się razem z sąsiadami, którzy byli Żydami i mieli małego syna Antoniego. Pewnej nocy sąsiadka nie mogła już karmić syna, na szczęście matka Krysi miała dużo pokarmu, więc nakarmiła i jego.

Ich pożywieniem były ziemniaki, po które co dzień chodził sąsiad. Pewnego dnia wyruszył po nie jak zwykle; niestety miał pecha, ponieważ trafił na łapankę. Złapali go, orientując się od razu, że był Żydem. Wywieźli go do getta w Krakowie. Antoniego i jego matkę wkrótce też tam wysłali. To był ostatni raz, kiedy ich widziano.

Ojciec nadal czyścił buty Niemcom i ze swojej pracy wywiązywał się wzorowo. Niestety chyba nie był w pełni doceniony, ponieważ któregoś ponurego dnia Niemcy zakatowali go na śmierć. Krysik wszystko widziała. Obrabowali też ich dom... Nie mieli nic oprócz siebie. Miesiąc po tym matka wyszła z bunkra i serce jej omal nie pękło, gdy zobaczyła zdewastowane mieszkanie. Lecz pamiętała, że ma dzieci i nie może się poddać i ich zostawić. To dla nich nadal musiała ciężko pracować i walczyć o byt.

Najstarszy z jej synów bronił Warszawy. Niestety nie przeżył, poległ we wrześniu 1944 roku, w obronie swojej Ojczyzny. Ona jak Niobe, której dzieci ginęły, skamieniała - stała się kobietą bardzo twardo stąpającą po ziemi, walczącą przede wszystkim o dobro rodziny. Rodziny, którą bardzo kochała i była z niej dumna.

Moja prababcia zawsze pragnęła tego, abyśmy doceniali to, co mamy. Nigdy nie poznałam jej osobiście, ponieważ zmarła kilka dni przed moimi narodzinami… Pomimo tego mocno czuję, że jest mi niezwykle bliska, bo ja - tak jak ona - wierzę najbardziej w rodzinę i jej wartość. To jest ponadczasowe...

Była to historia Małgorzaty Nowak (ur. 1912 r., zm. 2006 r.) mojej prababci…

Małgorzata Nowak z wnuczkiem w Żorach – Kornelia Goraus (zbiory prywatne)

Najnowsze:

Moc atrakcji na 748. Urodziny Miasta Żory! Świętujmy razem

W tym roku obchodzimy 748. Urodziny Miasta Żory. Z tej okazji końcówka lutego i początek marca będą wypełnione ciekawymi wydarzeniami kulturalnymi i sportowymi, wśród których każdy z mieszkańców z pewnością znajdzie coś dla siebie!

Posiedzenia komisji Rady Miasta – luty 2020 r.

W tygodniu poprzedzającym sesję Rady Miasta Żory na swoich posiedzeniach tradycyjnie już spotkają się radni, tworzący komisje branżowe Rady Miasta. Prezentujemy harmonogram prac komisji.

Zagłosuj na Centrum Przesiadkowe w konkursie na najlepszą realizację 2019 roku!

Plebiscyt Polska Architektura XXL ma na celu wyróżnienie najbardziej kreatywnych pracowni architektonicznych i najlepszych projektów 2019 roku zrealizowanych w Polsce. Wśród nominowanych do nagrody znalazło się w tym roku Centrum Przesiadkowe w Żorach!

Międzynarodowe śniadanie dla branży turystycznej

Organizacja międzynarodowych śniadań biznesowych to efekt polsko-czeskiego memorandum o współpracy transgranicznej podpisanego 10 października minionego roku. Najbliższe śniadanie skierowane jest do przedsiębiorców działających w branży turystycznej.

Żorzanki zatańczyły w słusznej sprawie

W walentynkowy piątek żorski Rynek zapełnił się kobietami oraz młodymi dziewczętami, które zatańczyły i zaśpiewały w ramach akcji One Billion Rising.

Informacja odnośnie RODO
Szanowni Czytelnicy, Podstawa prawna: Art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE z dnia 27 kwietnia 2016r. (Dz. Urz. UE Nr 119) (RODO). W związku z powyższym zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 RODO z dnia 27 kwietnia 2016 roku informujemy, że: administratorem Państwa danych osobowych przetwarzanych w Urzędzie Miasta Żory jest Prezydent Miasta Żory, Al. Wojska Polskiego 25, 44-240 Żory, tel. 32 4348200, email: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. W Urzędzie Miasta Żory wyznaczono Inspektora ochrony danych, z którym można skontaktować się przez: email Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript., tel. 32 43 48 133 Stosujemy pliki cookies (tzw. ciasteczka) i inne pokrewne technologie, które mają na celu: zapewnienie bezpieczeństwa podczas korzystania z naszych stron, ulepszenie świadczonych przez nas usług poprzez wykorzystanie danych w celach analitycznych i statystycznych oraz poznanie Państwa preferencji na podstawie sposobu korzystania z naszych serwisów. Zakres wykorzystywania plików cookies możesz określić w ustawieniach Państwa przeglądarki. Bez wprowadzenia zmian ustawień, informacje w plikach cookies mogą być zapisywane w pamięci Państwa urządzenia. Dane osobowe mogą być udostępniane organom państwowym na ich żądanie na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa, lub innym osobom i podmiotom współpracującym- tj. podwykonawcom świadczącym na naszą rzecz usługi, w szczególności usługi informatyczne, prawne, inne usługi pomocnicze (na podstawie zawartych umów powierzenia przetwarzania danych osobowych). Państwa dane osobowe będą przetwarzane do czasu wycofania zgody, a w przypadku zbierania danych dla celów dokonywania analiz i badań statystycznych do czasu zgłoszenia skutecznego sprzeciwu. Posiadają Państwo prawo dostępu do treści swoich danych oraz prawo ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, prawo do przenoszenia danych, prawo wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania, prawo do cofnięcia zgody w dowolnym momencie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem. W celu skorzystania z powyższych praw należy skontaktować się z Inspektorem ochrony danych. Posiadają Państwo prawo do wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy przetwarzanie danych osobowych Państwa dotyczących naruszałoby przepisy RODO z dnia 27 kwietnia 2016 roku. Dane osobowe zbierane są w ramach korzystania z usług, ze stron internetowych oraz zapisywanych w plikach cookies. Zostałem/am zapoznany/a z pouczeniem dotyczącym z prawa dostępu do treści moich danych i możliwości ich poprawiania. Przyjmuję do wiadomości, że mogę w dowolnym momencie wycofać tę zgodę. Wycofanie przeze mnie zgody nie ma wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie mojej zgody przed jej wycofaniem.